Asedau Ni – 7. Sicrhau’r ased: cytuno ar y cytundeb a gwirio’r manylion
Pan fyddwch chi’n barod, cytunwch ar y fargen gyda’r perchennog ac ewch drwy’r camau ffurfiol i brynu neu brydlesu’r adeilad neu’r tir. Mae’r cam hwn yn ymwneud â gwirio’r ased yn iawn, cael cyngor da, a sicrhau bod y telerau’n glir ac yn fforddiadwy. Fel arfer, mae grwpiau’n sicrhau ased drwy drosglwyddiad ased, pryniant uniongyrchol neu brydles.
Camau ymarferol
- Gwiriwch yr adeilad neu’r tir yn ofalus, a chael arolygon, prisiad a gwiriadau cyfreithiol fel eich bod yn gwybod yn union sydd o’ch blaen.
- Cytunwch ar y prif delerau gyda’r perchennog: pris, amserlen, cyfrifoldebau ac unrhyw amodau.
- Sicrhewch gyngor cyfreithiol bob tro cyn llofnodi unrhyw beth.
- Nodwch yn glir pwy sy’n gyfrifol am atgyweiriadau, yswiriant, cynnal a chadw a rhedeg y lle o ddydd i ddydd.
- Gwnewch yn siŵr bod eich cynllun ariannu’n talu am bopeth – y trosglwyddiad ei hun, ffioedd cyfreithiol, arolygon ac unrhyw waith cynnar.
- Trafodwch beth fydd yn digwydd os bydd yr amserlen yn llithro neu os bydd cyllid yn cael ei oedi.
Rhestr wirio
☐ Ry’n ni’n glir ynghylch cyflwr a gwerth yr ased, a’r unrhyw gyfyngiadau cyfreithiol
☐ Ry’n ni’n deall y cyfrifoldebau, a beth maen nhw’n golygu yn ymarferol
☐ Ry’n ni wedi cael cyngor cyfreithiol priodol ac yn teimlo’n hyderus ynghylch y goblygiadau
☐ Mae prif delerau’r cytundeb wedi’u cytuno, ac mae pawb yn deall beth maen nhw’n golygu
☐ Mae’r llwybr (trosglwyddo, prynu, prydlesu) yn glir, ac ry’n ni’n deall pam ei fod yn addas i ni
☐ Mae ein cynllun ariannu’n realistig ac yn talu am gost lawn sicrhau’r ased.
Ry’n ni’n argymell yr adnoddau hyn ar gyfer cwblhau’r cytundeb a sicrhau eich ased.
Mae llawer mwy o adnoddau ar sicrhau asedau.
- Trosglwyddo Asedau Cymunedol: ffurflenni a thempledi (Ystadau Cymru)
- Canllawiau ar gyfer Cynghorau Lleol (Un llais Cymru).
- Legal forms for Community Woodland Groups (Llais y Goedwig)
- Adnoddau Hanfodol Plunkett – Dulliau Llywodraethu Da (Plunkett UK)
Gallwch hefyd gael cymorth gan y canlynol i’ch helpu i sicrhau eich ased:
- Cymdeithas Ymddiriedolaethau Datblygu (CYD Cymru): yn darparu cymorth sy’n cymuned‑ganolog i’w haelodau.
- Ymddiriedolaeth Adfywio’r Meysydd Glo: yn gweithio i adfywio cymunedau ardaloedd glofaol yn Lloegr, yr Alban a Chymru.
- Cwmpas: yn cefnogi mentrau cymunedol a mentrau cydweithredol.
- Cefnogi Trydydd Sector Cymru: man cychwyn da os ydych chi’n dechrau o’r newydd.
- Gwasanaeth Cynghori Tir Cymunedol Cymru (CLAS Cymru): yn cynnig cymorth ar gyfer prosiectau sy’n ymwneud â thir cymunedol, tyfu bwyd, coetiroedd neu fynediad at dir.
- Eich corff cymorth lleol ar gyfer sefydliadau gwirfoddol: ar gael drwy CGGC (WCVA).





